[Alm. Wechselseitigkeit] [Fr. réciprocité] [İng. reciprocity] [Lat. reciprocus = aynı yoldan dönen] [es. t. mütekabiliyet]: 1- Karşılıklı olma durumu. 2- (Kant'ta) Bağıntı kategorilerinden biri: topluluk kategorisi; eyleyenle edilgin olan arasındaki iki yönlü etki-tepki ilişkisi.
YAZARINI BEKLEYEN MADDE....
[Alm. Gegensatz, Opposition] [Fr., İng. opposition] [Lat. oppo- sitio] [es. t. tezat, tekabül]
YAZARINI BEKLEYEN MADDE....
[Alm. konträr] [Fr. contraire] [İng. contrary] [Lat. contrarius] [es. t. zıt]: 1- Birbirlerinin biçimsel (çelişik) olarak değil, içerikçe karşısına konmuş (kavramlar). (Ör. Ak-kara, doğru-yanlış karşıt kavramlardır; oysa ak'ın çelişiği ak-olmayan'dır.) 2- Öznesi ve yüklemi aynı olan, ama biri olumlu
YAZARINI BEKLEYEN MADDE....
[Alm. Gegensatz] [Fr. contrariété] [Lat. contrarietas] [es. t. tezat, zıddiyet]: — Karşıtlar arasındaki — karşıolum.
YAZARINI BEKLEYEN MADDE....
İki karşıt önermenin aynı zamanda doğru olamıyacağı- nı, ama aynı ramanda yanlış olabileceğini belirten kural, bkz. karşıt.
YAZARINI BEKLEYEN MADDE....
bkz. örtüşme.
[Alm. Kategorie] [Fr. categorie] [İng. category] [Lat. praedica- mentum] [Yun. kategoria = öznitelik; yüklem; bir nesneye yüklenen nitelik]: 1- (Aristoteles'te) Var olan üzerindeki deyiş biçimleri. // Kategoriler öğretisinin kurucusu olan Aristoteles 10 kategori ayırır: Bir önermede konu üzerinde an
YAZARINI BEKLEYEN MADDE....
bkz. koşulsuz.
[Alm. Kategorischer Imperativ ] [İng. Categorical Imperative ] [Fr. Impératif Catégorique ] : (Sözlük anlamı : Şartsız buyruk) - Immaneul Kant’ın ahlak teorisinde ahlak yasasının temel özelliği. (Grundlegung zur Metaphysik der Sitten, 1785)
Mehmet GÜNENÇ (İstanbul Üniversitesi)
[Alm. Kategorischer Satz ] [Fr. proposition catégorique ] [İng. categorical proposition ] [Es. Tr. mutlak kaziye ] Niceliği açısından tümel veya tikel, niteliği açısından olumlu veya olumsuz olabilen ve özne, yüklem ve kopula/koşaç’tan (-dır) oluşan sözel yapılara verilen isim.
İbrahim H. ÇETRES (Mardin Artuklu Üniversitesi)